Budżet Gliwic z nadwyżką. Setki milionów złotych przeznaczono na rozwój miasta

Ponad 2,1 mld zł dochodów, 68,8 mln zł nadwyżki budżetowej, rekordowa nadwyżka operacyjna oraz niemal 358 mln zł wydanych na inwestycje – tak przedstawia się wykonanie budżetu Gliwic za 2025 rok. Wyniki finansowe pokazują, że miasto utrzymuje stabilną sytuację budżetową, jednocześnie realizując szeroki program inwestycyjny i skutecznie pozyskując środki zewnętrzne.

Stabilne finanse miasta

Dochody Gliwic w 2025 roku wyniosły ponad 2,1 mld zł. Zdecydowaną większość stanowiły dochody bieżące, które osiągnęły poziom 1,9 mld zł i odpowiadały za 92% wszystkich wpływów. Wydatki zamknęły się kwotą 2 mld zł, a nadwyżka budżetowa wyniosła 68,8 mln zł.

Jednym z najważniejszych wskaźników kondycji finansowej samorządu jest nadwyżka operacyjna. W ubiegłym roku osiągnęła ona poziom 256 mln zł, co oznacza wzrost o 9% w porównaniu z 2024 rokiem. Środki te pozostają do dyspozycji miasta po pokryciu wszystkich bieżących wydatków i mogą być przeznaczane na inwestycje, spłatę zobowiązań oraz realizację nowych przedsięwzięć.

Wysokie oceny i potwierdzona wiarygodność

Sprawozdanie z wykonania budżetu za 2025 rok uzyskało pozytywną opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach. Oznacza to, że gospodarka finansowa miasta prowadzona była zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami ostrożnego zarządzania finansami publicznymi.

Dobrą kondycję finansową Gliwic potwierdziła również agencja Fitch Ratings, utrzymując dla miasta najwyższy krajowy rating AAA(pol) oraz międzynarodowy rating A-. Dzięki temu Gliwice pozostają w gronie samorządów o najwyższej ocenie wiarygodności finansowej w Polsce.

Dodatkowym potwierdzeniem skutecznego zarządzania finansami jest 2. miejsce w Polsce w Rankingu Finansowym Samorządu Terytorialnego 2025 w kategorii miast na prawach powiatu.

Silna gospodarka i wysokie dochody własneNajwiększą siłą budżetu Gliwic pozostają dochody własne, które w 2025 roku wyniosły 1,7 mld zł i stanowiły 82% wszystkich dochodów miasta.

Znacząco wzrosły wpływy z podatku PIT, które były wyższe o ponad 463 mln zł niż rok wcześniej, co oznacza wzrost o 102%. Dochody z podatku CIT zwiększyły się natomiast o 30,5 mln zł, czyli o 51%.

Ważne znaczenie miały także zmiany w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które od 2025 roku silniej powiązały wpływy z PIT i CIT z dochodami podatników rozliczających się w danym mieście. Dzięki temu budżet Gliwic stał się bardziej odporny na zmiany zachodzące w systemie podatkowym.

Po uwzględnieniu wszystkich podatków i opłat lokalnych, w tym podatku od nieruchomości, który przyniósł 301,2 mln zł, poziom samowystarczalności finansowej miasta przekroczył 70%.

Edukacja i wsparcie mieszkańcówNajwiększą część wydatków budżetowych stanowiła oświata i wychowanie. Na ten cel przeznaczono 706,6 mln zł, z czego ponad 471 mln zł trafiło na wynagrodzenia i składki pracowników oświaty.

Na gospodarkę komunalną i mieszkaniową wydano 414,6 mln zł. Wśród tych środków 64 mln zł przeznaczono na utrzymanie czystości i porządku, a 77 mln zł na zarządzanie miejskimi nieruchomościami.

Wsparcie rodzin, seniorów oraz osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej kosztowało łącznie 230 mln zł. W obszarach związanych z rodziną i pomocą społeczną wydatki przekroczyły 71 mln zł.Na transport i łączność przeznaczono 216 mln zł. Środki te pozwoliły rozwijać sieć drogową, infrastrukturę rowerową oraz transport publiczny. Kontynuowano także przygotowania do budowy nowoczesnych węzłów przesiadkowych w Łabędach, Brzezince, na Koperniku i przy ul. Pszczyńskiej.

Miasto pokryło również ponad 25 mln zł kosztów zadań zleconych przez administrację państwową, ponieważ otrzymane dotacje nie wystarczyły na ich pełną realizację.

Setki milionów na inwestycje

Wydatki majątkowe osiągnęły poziom 357,8 mln zł, co stanowiło 18% całego budżetu miasta.Największym przedsięwzięciem była budowa infrastruktury przeciwpowodziowej Gliwickiego Obszaru Gospodarczego. W 2025 roku przeznaczono na ten cel 52,1 mln zł, a łączne nakłady osiągnęły już 133 mln zł. Inwestycja ma ograniczyć ryzyko podtopień i skuteczniej odprowadzać wody opadowe.

Na przebudowę ulic i chodników wydano 28,9 mln zł, natomiast na budowę i modernizację tras pieszo-rowerowych 27,9 mln zł.

Znaczne środki trafiły również na rozwój infrastruktury edukacyjnej i społecznej. Budowa żłobko-przedszkola przy ul. Zbożowej kosztowała 23,9 mln zł, budowa węzła przesiadkowego w Łabędach 18,7 mln zł, rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 3 przy ul. Daszyńskiego 11 mln zł, a rozbudowa ul. Zbożowej 10,2 mln zł.

Kolejne 9,2 mln zł przeznaczono na budowę i modernizację kanalizacji deszczowej, 7,8 mln zł na rozwój budownictwa socjalnego i komunalnego w ramach programu Termo I oraz 6,1 mln zł na rozbudowę Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 7 przy ul. Ligonia.

Skuteczne pozyskiwanie funduszy

Rok 2025 był także okresem intensywnego pozyskiwania środków zewnętrznych. Gliwice złożyły 35 wniosków o dofinansowanie o łącznej wartości przekraczającej 165 mln zł oraz podpisały 35 umów na niemal 131 mln zł.Największe wsparcie uzyskały projekty związane z budową czterech węzłów przesiadkowych. Łączna wartość dofinansowania dla inwestycji w Łabędach, Brzezince, na Koperniku i przy ul. Pszczyńskiej wyniosła blisko 61 mln zł.

Miasto podpisało również umowę na realizację programu „Zielona energia w Gliwicach” o wartości 15,5 mln zł, dzięki któremu mieszkańcy będą mogli ubiegać się o granty na montaż odnawialnych źródeł energii.

Największy projekt, o którego dofinansowanie ubiegały się Gliwice, dotyczył gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi. Wartość wnioskowanego wsparcia wyniosła 116,5 mln zł. W przygotowaniu jest już kolejny etap przedsięwzięcia, dla którego planowane dofinansowanie ma osiągnąć 123,5 mln zł.Dodatkowym źródłem finansowania były środki z Krajowego Planu Odbudowy. W 2025 roku miasto podpisało osiem umów pożyczkowych, dzięki którym do budżetu trafiło niemal 51,5 mln zł. Pożyczki są nieoprocentowane, stanowią refundację wcześniej poniesionych wydatków, a ich termin spłaty przypada na 2045 rok.

Wyniki budżetu za 2025 rok pokazują, że Gliwice utrzymują stabilną sytuację finansową, jednocześnie realizując liczne inwestycje i przygotowując kolejne projekty rozwojowe. Znaczące dochody własne, wysoka nadwyżka operacyjna oraz skuteczne pozyskiwanie funduszy zewnętrznych pozwalają miastu konsekwentnie rozwijać infrastrukturę i odpowiadać na potrzeby mieszkańców.

zdjecie: UM Gliwice