Stanowisko Prezydent Miasta Gliwice w debacie nad absolutorium za 2024 r.

Szanowni Państwo, Wysoka Rado!

W przedstawionym sprawozdaniu z budżetu za 2024 rok dochody miasta wyniosły blisko 1 miliard 945 milionów złotych i zostały wykonane w 102% w stosunku do planu po zmianach i aż na poziomie 115% dochodów planowanych w pierwotnej uchwale budżetowej. W strukturze dochodów 90% stanowiły dochody bieżące, zaś 10% dochody majątkowe. Świadczy to o stabilnej strukturze dochodów miasta i dobrej prognozie na przyszłość.

Wydatki zostały wykonane w wysokości 1 miliarda 806 milionów złotych na poziomie 90% planu. Wydatki bieżące zostały wykonane w 97% w stosunku do planu, wydatki majątkowe w 64%. Wydatki na zadania własne stanowiły 89%. Pozostałe wydatki na zadania administracji rządowej realizowane przez gminę i powiat lub realizowane na drodze porozumień z organami administracji rządowej lub innymi jednostkami samorządu terytorialnego zostały wykonane w blisko 100%.

Jeżeli chodzi o strukturę wydatków bieżących, najwięcej przeznaczono na oświatę i wychowanie oraz edukacyjną opiekę wychowawczą – blisko 40% budżetu, w dalszej kolejności 10% na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska, a następnie od 5% do 9% na zadania w zakresie transportu, gospodarki mieszkaniowej, bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej, pomoc społeczną i wsparcie rodzin.

Warto podkreślić, że wśród wydatków bieżących 56 milionów złotych przeznaczono na wydatki remontowe, a wykonanie budżetu zakończyło się nadwyżką 138 milionów złotych, zamiast deficytu w wysokości ponad 190 milionów złotych. O 50 milionów złotych zmniejszyłam zadłużenie miasta, na co zwróciła uwagę w swojej opinii Regionalna Izba Obrachunkowa. Dane dotyczące wysokości i struktury wydatków wskazują na równomierne obciążenie budżetu i proporcjonalną dystrybucję pieniędzy – w stosunku do potrzeb – na poszczególne działy gospodarki budżetowej.

Wydatki majątkowe stanowiły ponad 15% wydatków budżetu, z tego 237 milionów stanowiły wydatki i zakupy inwestycyjne. Największy udział w wydatkach majątkowych miały inwestycje gospodarce komunalnej i ochronie środowiska – ponad 29%, transporcie – blisko 24%, gospodarce mieszkaniowej – 15% i oświacie – 10%. Wszystkie zadania inwestycyjne zapisane w uchwale budżetowej na rok 2024 były realizowane. Wspomniane wcześniej globalne wykonanie wydatków majątkowych na poziomie 64% wynikało z pozostawienia w budżecie kwoty 80 milionów złotych na realizację szpitala pomimo zmiany formuły realizacji tej inwestycji, niewydatkowanych 30 milionów złotych w związku ze zmianą harmonogramu płatności w projekcie dotyczącym budowy Parku Zielonej Energii przez Przedsiębiorstwo Energii Cieplnej oraz wycofania się przez byłego prezydenta z rozbudowy budynku Zespołu Szkół i Placówek Oświatowych Nr 1 przy ulicy Jasnogórskiej o wartości 10 milionów złotych ze względu na zbyt wysokie koszty tej inwestycji. Po uwzględnieniu korekty z tych tytułów wykonanie wydatków majątkowych w 2024 r. wyniosło 86%, czyli podobnie, jak w latach poprzednich.

Niepokojącym zjawiskiem w budżecie jest konieczność dofinansowania przez miasto realizowanych zadań z zakresu administracji rządowej na kwotę 22,5 miliona złotych. W celu zapewnienia właściwego poziomu usług dla mieszkańców i przedsiębiorców na poziomie adekwatnym do potrzeb, miasto pokrywa ze środków własnych koszty zadań, które powinny być finansowane ze środków budżetu państwa. Do największych wydatków w tym zakresie należą wydatki związane z zasobem geodezyjnym i kartograficznym w wysokości 6,7 miliona złotych, zarządzaniem nieruchomościami skarbu państwa w wysokości 1 miliona złotych, opieką społeczną w wysokości ponad 1 miliona złotych, usługami dla mieszkańców dotyczącymi ewidencji ludności, dowodów osobistych i aktów stanu cywilnego w wysokości blisko 4,5 miliona złotych oraz zezwoleniami z zakresu architektury i budownictwa, środowiska, komunikacji, itp. w wysokości ponad 7 milionów złotych.

Budżet roku 2024 został przygotowany i realizowany był przez kilka miesięcy poprzedniej kadencji przez mojego poprzednika. Po objęciu funkcji prezydenta miasta dokonywałam w budżecie zmian leżących w kompetencji prezydenta lub przedstawiałam Radzie Miasta wnioski o zmianę budżetu w tych kwestiach, które spowodowane były zmianą priorytetów lub zmianą istotnych okoliczności wpływających na jego realizacje w ciągu roku. Pragnę także podkreślić, że wykonanie budżetu za rok 2024 uzyskało pozytywną opinię merytorycznych komisji stałych Rady Miasta, a także Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach. Zgodnie z opinią Izby, wykonanie budżetu, zrównoważenie jego wydatków, konwersja deficytu na nadwyżkę budżetową oraz malejący trend zadłużenia miasta w latach przyszłych były zgodne z zasadami określonymi w przepisach prawa, a w szczególności w ustawie o finansach publicznych. Również obowiązkowe dla miasta Gliwice sprawozdanie biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania jest pozytywne. Warto nadmienić, że niezależna agencja ratingowa Fitch, podniosła ocenę Gliwic do poziomu AAA(pol), uzasadniając to dobrymi wynikami finansowymi miasta.

Z kolei przedłożony przez Komisję Rewizyjną wniosek o nieudzielenie absolutorium z wykonania budżetu za rok 2024 uzyskał ocenę negatywną Regionalnej Izby Obrachunkowej. W ocenie Izby wyłączną płaszczyzną oceny, na jakiej Komisja Rewizyjna powinna formułować swój wniosek, jest wykonanie budżetu przez organ wykonawczy, a ocena powinna odnosić się do sposobu wykonania budżetu i uzyskanego wyniku finansowego jednostki. Formułując wniosek w sprawie nieudzielenia absolutorium dla Prezydenta Miasta Gliwice, Komisja Rewizyjna wykroczyła poza ramy ustawowe określone w art. 18a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, czyniąc podstawą wniosku spostrzeżenia i argumenty niemieszczące się w zakresie pojęcia „opiniowanie wykonania budżetu gminy”. Z tego powodu opiniowany wniosek jest prawnie wadliwy, co w ocenie Składu Orzekającego uzasadnia jego negatywną ocenę.

Biorąc pod uwagę powyższe, wnioskuję do Wysokiej Rady o udzielenie absolutorium z wykonania budżetu za rok 2024.

Katarzyna Kuczyńska-Budka
Prezydent Gliwic