Nowe życie legendarnego T-34

Po miesiącach prac renowacyjnych kultowy czołg T-34, stojący u zbiegu ulic Jasnogórskiej i Powstańców Warszawy w Gliwicach, znów zachwyca swoim wyglądem. Monument, który od lat przypomina o wojennych dziejach miasta i kraju, przeszedł gruntowną metamorfozę – od konserwacji po nowe nasadzenia wokół.

Prace remontowe ruszyły w marcu i obejmowały kompleksowe odnowienie zarówno samego pojazdu, jak i jego otoczenia. Pierwszym krokiem było usunięcie aż czterech warstw starej farby. Następnie powierzchnia czołgu została pokryta specjalnym podkładem antykorozyjnym i odmalowana w klasycznym, wojskowym odcieniu zieleni. Dla kontrastu, centralne śruby przy gąsienicach pomalowano na głęboki odcień czerwieni, a ubytki w ogumieniu zostały starannie uzupełnione.

Nie zapomniano również o postumencie, który przeszedł gruntowne czyszczenie i renowację. Odnowiono także tablicę informacyjną. W planach jest dalsze upiększanie terenu wokół pomnika – przewidziano nowe nasadzenia niskiej zieleni oraz odświeżenie elementów małej architektury.

Czołg z historią

T-34 nie jest przypadkowym eksponatem. Ten konkretny model miał służyć w I Korpusie Pancernym Wojska Polskiego, utworzonym pod koniec lata 1944 roku w Berdyczowie i okolicach Chełma – początkowo jako Pierwszy Polski Korpus Czołgów. Oficjalne zaprzysiężenie formacji odbyło się 26 października 1944 roku w Chełmie.

Po zakończeniu działań wojennych T-34-85 stał się pierwszym czołgiem produkowanym w Polsce na większą skalę, stanowiąc symbol nowoczesności i siły odbudowującej się armii.

Gliwice – miejsce pamięci

Jak T-34 trafił właśnie do Gliwic? Historycy przedstawiają dwie wersje wydarzeń. Według informacji z gliwickiego muzeum, czołg brał udział w walkach pod Budziszynem, a po uszkodzeniu został przetransportowany do miasta. Inna teoria sugeruje, że jego szlak bojowy zakończył się w czeskim Melniku, w pobliżu Pragi.

Jedno pozostaje pewne – pojazd został przekazany Gliwicom w sierpniu 1945 roku. Różne źródła podają dwie możliwe daty jego ustawienia: 5 lub 12 sierpnia. To właśnie 12 sierpnia 1945 roku w Gliwicach odprawiono uroczystą mszę świętą z okazji zakończenia II wojny światowej. W jej trakcie I Korpus Pancerny otrzymał sztandar ufundowany przez mieszkańców Śląska – upamiętnia to także tablica przy pomniku.

Dzięki ostatnim pracom konserwatorskim gliwicki T-34 nie tylko odzyskał dawną świetność, ale zyskał również na wartości historycznej i estetycznej. Stał się na nowo ważnym punktem na mapie miasta – miejscem, które warto odwiedzić nie tylko z powodu jego militarnej przeszłości, ale również jako symbol pamięci i nowego rozdziału w historii lokalnej przestrzeni.

Fot. M.Foltyn/UM Gliwice