Gliwice inwestują w deszczówkę. Powstają zbiorniki, ogrody deszczowe i kilometry kanalizacji

Gliwice rozbudowują system gospodarowania wodami opadowymi. W różnych częściach miasta realizowanych jest 12 inwestycji, których zadaniem jest ograniczenie skutków gwałtownych opadów i jednocześnie zatrzymywanie wody możliwie blisko miejsca,
w którym spadła. W projekcie znalazły się zarówno duże inwestycje kanalizacyjne, jak
i rozwiązania wykorzystujące zieleń oraz naturalne właściwości terenu.

Zmieniający się klimat sprawia, że miasta muszą mierzyć się jednocześnie z coraz bardziej intensywnymi opadami oraz długimi okresami bez deszczu i wysokimi temperaturami. Dlatego samo szybkie odprowadzanie deszczówki przestaje być wystarczającym rozwiązaniem.

Gliwice stawiają na retencję, czyli czasowe zatrzymywanie wody i kontrolowanie jej dalszego odpływu. W zależności od miejsca wykorzystywane są do tego m.in. podziemne kanały, zbiorniki, rowy retencyjne, niecki bioretencyjne, ogrody deszczowe czy istniejące zbiorniki wodne.

12 inwestycji w różnych częściach Gliwic

Miasto realizuje projekt dotyczący budowy zrównoważonego systemu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi. Za realizację przedsięwzięcia odpowiada Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Gliwicach.

Inwestycje prowadzone są m.in. w Starych Gliwicach, w rejonie Parku Szwajcaria, na Baildonie, w Bojkowie, a także przy ulicach Toszeckiej, Gajowej i Pod Borem, Orkana i Wójtowskiej, Żeromskiego i Kasprowicza, Goduli i Nadbrzeżnej, Rolników, Zachodniej i Słonecznej oraz Azalii i Lewkonii.

Skala przedsięwzięcia jest duża. Łączna wartość projektu wynosi 109,3 mln zł brutto. Ponad 68,6 mln zł stanowi unijne dofinansowanie przyznane w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Wielka retencja pod ziemią

Jedną z największych inwestycji realizowanych w ramach projektu jest zadanie w Bojkowie,
w rejonie ulic Siennej i Bojkowskiej.

Powstaje tam rozbudowany system kanalizacji deszczowej oraz retencji. Nowa infrastruktura będzie przejmować wodę podczas gwałtownych opadów, magazynować ją, a następnie stopniowo odprowadzać.

W ramach prac powstaje około 1,5 km nowych rurociągów. Niektóre z nich mają średnicę sięgającą aż 3 metrów. Dzięki tak dużym przekrojom część kanalizacji będzie mogła pełnić funkcję podziemnej retencji kanałowej.

To jednak nie wszystko. W Bojkowie powstaje również około 210-metrowy rów retencyjny
o pojemności 4200 m³. Łączna pojemność retencyjna infrastruktury realizowanej w ramach tego zadania wyniesie aż 8888 m³.

To pokazuje, że zatrzymywanie deszczówki nie musi oznaczać wyłącznie budowy dużych, otwartych zbiorników. Znaczne ilości wody można magazynować również pod ziemią.

Deszczówka trafia do ogrodów

W Gliwicach powstają także rozwiązania, które łączą infrastrukturę techniczną z zielenią.

Przy ulicach Orkana i Wójtowskiej zaplanowano system przechwytywania i retencjonowania wód opadowych. Jednym z jego elementów będzie niecka bioretencyjna. Tego typu rozwiązanie pozwala czasowo zatrzymać wodę, spowolnić jej odpływ i wykorzystać naturalne właściwości podłoża oraz roślin.

Teren zostanie uzupełniony o drzewa, krzewy i byliny.

Podobną funkcję będą pełnić ogrody deszczowe. Przy ulicach Żeromskiego i Kasprowicza powstanie liniowy ogród deszczowy. Kolejny zaplanowano przy ulicach Azalii i Lewkonii. W tym miejscu ogród zostanie połączony z podziemnymi zbiornikami i powstanie w miejscu dawnego rowu odwadniającego.

Takie rozwiązania pozwalają nie tylko ograniczać gwałtowny odpływ wody, ale również wspierają miejską roślinność i mogą poprawiać lokalny mikroklimat.

Park Szwajcaria pomoże zatrzymać wodę

Wykorzystane zostaną również istniejące elementy miejskiego krajobrazu.

W rejonie Parku Szwajcaria w Starych Gliwicach przebudowywany jest system odwodnienia. Wody opadowe z okolicznych terenów, po wcześniejszym oczyszczeniu, będą kierowane do istniejącego stawu. Zostanie on wykorzystany jako element systemu retencji.

Dzięki temu nie trzeba tworzyć całej infrastruktury od podstaw. Istniejący zbiornik wodny zostanie włączony w szerszy system gospodarowania deszczówką.

Miasto przygotowuje się na zmiany klimatu

Gliwicki projekt zakłada zastosowanie różnych metod w zależności od charakterystyki poszczególnych obszarów miasta. W jednych miejscach niezbędne są duże kolektory
i podziemna retencja, w innych lepiej sprawdzą się zbiorniki, rowy, ogrody deszczowe czy niecki bioretencyjne.

Wspólnym celem wszystkich 12 inwestycji jest zwiększenie możliwości zatrzymywania wody
i ograniczenie skutków gwałtownych opadów.

Podejście do deszczówki stopniowo się zmienia. Zamiast traktować wodę opadową wyłącznie jako problem, który należy jak najszybciej odprowadzić, można ją zatrzymać, wykorzystać przez roślinność i stopniowo wprowadzać z powrotem do środowiska.

Gliwice łączą więc klasyczną infrastrukturę kanalizacyjną z zielono-niebieską infrastrukturą. Dzięki temu miasto ma być lepiej przygotowane zarówno na nawalne deszcze i lokalne podtopienia, jak i na coraz dłuższe okresy suszy.

Zdjęcie: UM Gliwice